Przedwojenne militaria dekoracyjne z godłem wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego
Więcej
Ukryj
1
Muzeum Zamkowe w Malborku
Data publikacji: 05-02-2026
Studia Zamkowe 2024;11
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Przed II wojną światową na zamku w Malborku znajdowały się cztery militaria dekoracyjne przedstawiające godło wielkiego mistrza – jedno weksylium oraz trzy tarcze. Weksylium w typie sztandaru uszyte zostało z okazji wizyty cesarza Wilhelma II na zamku w Malborku w 1902 roku w związku z konsekracją zrekonstruowanego kościoła na Zamku Wysokim. W trakcie uroczystości wisiało ono w zimowym refektarzu, a następnie przeniesione zostało do sali siedmiofilarowej. Pierwszym typem tarczy była tarcza oblężnicza, wykonana w latach 1902-1905. Zawisła ona w sali siedmiofilarowej, gdzie ozdabiała obchody 500-lecia bitwy pod Grunwaldem z 1410 roku. Jej forma wzorowana była na jednej z tarcz oblężniczych miasta Erfurt, natomiast herb zaczerpnięty został z drzwi kościoła św. Elżbiety w Marburgu. Ten sam herb wykorzystano przy rekonstrukcji dwóch innych tarcz – pawęży oraz tarczy trójkątnej. Pawęż powstała przed 1894 rokiem i kilkukrotnie wykorzystano ją jako wzór przy wykonywaniu polichromii w pomieszczeniach zamkowych. Tarcza trójkątna zaś należała do kolekcji Theodora Blella, zakupionej w 1892 roku przez Towarzystwo Odbudowy i Upiększania Zamku Malborskiego. Jej forma wzorowana była na tarczach trójkątnych z XIII i XIV wieku, które do lat 80. XIX wieku znajdowały się w katedrze św. Elżbiety w Marburgu.
Po wojnie zabytki te zostały rozdzielone. Sztandar trafił w ręce osoby prywatnej, która sprzedała go opiekunom malborskiego zamku w 1960 roku. Tarcza oblężnicza pozostała w zamkowych murach i wpisana została do inwentarza kolekcji militariów, natomiast pawęż i tarcza trójkątna zostały wywiezione w 1945 roku do Warszawy, gdzie ostatecznie stały się częścią kolekcji Muzeum Wojska Polskiego. Dziś są pamiątkami po okresie, gdy zamek w Malborku był muzeum wnętrz, mającym dawać zwiedzającym wrażenie zwiedzania zamku niedawno opuszczonego przez krzyżaków.
INFORMACJE O RECENZOWANIU
Sprawdzono w systemie antyplagiatowym